Morgunblašiš 9. maķ 2005 - Bréf til blašsins 


Kynbundiš ofbeldi?

   Laugardaginn 30. aprķl birtist ķ Morgunblašinu fréttaskżring undir fyrirsögninni "Žrķr mįnušir eša 30 dagar?". Žar segir m.a.:

   "Drķfa Snędal, fręšslu- og kynningarstżra Kvennaathvarfsins, segir aš mikilvęg leišrétting hafi veriš ķ dómi Hęstaréttar žar sem žvķ hafi veriš hafnaš aš konan ętti sök į ofbeldinu. ”Žetta er žaš sem okkar barįtta snerist um," segir Drķfa en gagnrżnir löggjöfina fyrir aš taka hvergi į kynbundnu ofbeldi. "Žaš er alveg horft framhjį žvķ aš 95% žeirra sem beita heimilisofbeldi eru karlar og 95% sem verša fyrir žvķ eru konur."" (Tilvitnun lżkur.) Žęr tölur sem žarna eru nefndar eru vissulega athyglisveršar. En eru žęr réttar?

   Ég hef fyrir framan mig grein śr breska blašinu Sunday Times. Greinin er eftir blašamanninn og rithöfundinn Patriciu Pearson. Žar stendur m.a.: "Į fundi sem Alžjóšlegt félag um rannsóknir į ofbeldi (International Society for Research on Aggression) hélt ķ sķšastlišnum mįnuši greindi John Archer frį Hįskólanum ķ Miš-Lancashire frį žvķ aš rannsóknir į žśsundum karlmanna og kvenna ķ Bretlandi, Bandarķkjunum og Kanada sżndu aš ķ heimiliserjum vęru konur jafn lķklegar til aš beita ofbeldi og karlmenn. Tölur Archers stašfesta nišurstöšur bandarķskra félagsfręšinga sem ķ 20 įr hafa sent frį sér skżrslur žess efnis aš kannanir sem nį til žjóšfélagsins ķ heild, en takmarkast ekki viš hópa kvenna sem hafa oršiš fyrir ofbeldi, leiši ķ ljós aš konur slįi, löšrungi, sparki, kżli, fleygi hlutum og beiti vopnum eins oft og karlmenn. Žótt kannanir sżni aš konur verši venjulega fyrir meiri skaša ķ įtökunum, sleppa karlmennirnir ekki alltaf ómeiddir žegar į žį er rįšist. Rannsókn į bandarķskum sjśkrahśsum, sem birt var ķ įgśst 1997 og nįši til eins įrs, leiddi ķ ljós 30 000 tilvik žar sem karlmenn höfšu oršiš fyrir meišslum vegna heimilisofbeldis." (Tilvitnun lżkur.)

   Ķ grein sem blašiš birti sķšar, eftir dįlkahöfundinn Melanie Phillips, er reyndar gengiš lengra og žvķ haldiš fram aš nżjasta samantekt į nęr 100 rannsóknum ķ Bretlandi og Bandarķkjunum bendi til žess aš konur eigi oftar upptökin aš ofbeldi į heimilum. Ofbeldi kvenna heima fyrir fari vaxandi meš auknum völdum žeirra į heimilunum. Ķ greininni segir aš margar rannsóknir į heimilisofbeldi séu hlutdręgar žvķ aš žęr séu eingöngu byggšar į frįsögnum kvenna sem leitaš hafi til kvennaathvarfa. Žegar kannaš hafi veriš hverjir hefšu hlotiš sżnilega įverka ķ heimilisįtökum, hafi žrišjungur žess hóps reynst vera karlmenn. Ķ žessu sama blaši (Sunday Times) hafa birst frįsagnir af stęšilegum lögreglumönnum og jafnvel sérsveitarmönnum sem komiš hafa til vinnu sinnar blįir og maršir eftir eiginkonurnar. Žessir menn neyttu ekki aflsmunar, lögšu ekki fram kęrur, og tilvikin koma ekki fram ķ neinum skżrslum.

   Meš tilliti til žessara upplżsinga er rétt aš spyrja: Hvašan koma žęr tölur sem birtust ķ Morgunblašinu hinn 30. aprķl og notašar eru til aš réttlęta hugtakiš "kynbundiš ofbeldi"? Er lķklegt aš į Ķslandi sé  hegšun kynjanna alls ólķk žvķ sem gerist ķ nįgrannalöndum?

Žorsteinn Sęmundsson

Bólstašarhlķš 14

Reykjavķk